Πα04192019

ΑνανέωσηΠα, 19 Απρ 2019 8am

Πάτρα: Ανοίγει ο δρόμος για την αξιοποίηση 1000 νεοκλασικών κτιρίων

Ανοίγει πλέον ο δρόμος για την ανακαίνιση και τη συντήρηση των δεκάδων νεοκλασικών κτιρίων της Πάτρας που έχουν παραδοθεί στην φθορά και τα τελευταία χρόνια έχουν εγκαταλειφθεί από τους ιδιοκτήτες τους, μετά τη λαίλαπα της οικονομικής κρίσης. Πλέον αυτοί που θέλουν πραγματικά να διατηρήσουν τα νεοκλασικά τους ακίνητα έχουν την δυνατότητα να το κάνουν με την νέα νομοθεσία που προωθεί η κυβέρνηση και απλοποιεί τις διαδικασίες, σε ό,τι έχει να κάνει με τις εγκρίσεις που χρειάζονται για την έναρξη των εργασιών από τις υπηρεσίες και τους μηχανισμούς του κράτους, αλλά και σε ό,τι αφορά τις διευκολύνσεις που μπορούν να παράσχουν οι τράπεζες για τους ενδιαφερόμενους. Ο κυκεώνας των διαδικασιών στα δίχτυα των οποίων έμπλεκε αναγκαστικά κάποιος που ήθελε να φτιάξει και να ανακαινίσει το νεοκλασικό του ακίνητο υποχωρεί, όμως από την άλλη είναι άγνωστο αν οι ιδιοκτήτες θέλουν πραγματικά να σώσουν το περιουσιακό τους στοιχείο από την φθορά ή να το αφήσουν στην τύχη του, προκειμένου να έρθει κάποτε η στιγμή που αυτό θα γκρεμιστεί και θα ανεγερθεί στην θέση του μία πολυκατοικία. Έτσι και αλλιώς τον πρωτεύοντα ρόλο πάνω στο όλο θέμα τον είχαν και θα τον έχουν πάντα οι ιδιοκτήτες. Αυτοί είναι οι υπεύθυνοι για το ακίνητο τους και από την στιγμή που δεν κάνουν κάτι αυτοί, οι τρίτοι δεν μπορούν να προχωρήσουν σε παρεμβάσεις και ούτε ο νόμος τους δίνει κάποια δυνατότητα πάνω σε αυτό.

 

Τα στοιχεία και οι αριθμοί

Σύμφωνα με τα στοιχεία που μας δίνει ο πρόεδρος του ΣΑΝΑ (Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Νομού Αχαϊας) Γιάννης Πανταζόπουλος, στην Πάτρα αυτή τη στιγμή υπάρχουν 350 νεοκλασικά κτίρια που έχουν χαρακτηριστεί ως μνημεία από το υπουργείο Πολιτισμού και 500 επίσης νεοκλασικά που έχουν χαρακτηριστεί ως διατηρητέα από το ΥΠΕΚΑ.

50 ακίνητα στην Πάτρα έχουν ταυτόχρονα χαρακτηριστεί ως μνημεία και ως διατηρητέα. Παράλληλα, υπάρχουν και περιοχές της πόλης που λόγω της έντονης παρουσίας τέτοιων αρχιτεκτονικών στολιδιών θεωρούνται ιστορικού τύπου, όπως η οδός Γερμανού, η Ερμού και η γειτονιά του Μαρκάτου που έχουν αρκετά ακίνητα τα οποία βρίσκονται υπό ειδικό καθεστώς προστασίας. Συνολικά τα εν δυνάμει διατηρητέα και νεοκλασικής αρχιτεκτονικής στην Πάτρα είναι γύρω στα 1.000. “Είναι τα τελευταία δείγματα μιας σπουδαίας αρχιτεκτονικής κληρονομιάς που έχει η πόλη μας, μιας κληρονομιάς που εκφράζει σε μεγάλο βαθμό την ιστορική και πολιτιστική της ταυτότητα” τονίζει ο Γιάννης Πανταζόπουλος. “Αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να έχουμε όλοι μας υπόψη όταν μιλάμε για το ζήτημα των νεοκλασικών ακινήτων”.

 

 

Η ιστορία πίσω από την εικόνα

Τα νεοκλασικά ακίνητα που κάποτε αποτελούσαν την πλειοψηφία των κτιρίων της Πάτρας, εκφράζουν την νεοκλασική αρχιτεκτονική που μεσουράνησε από τα μέσα του 19ου αιώνα και μετά όταν οι Έλληνες, τα πρώτα χρόνια τις ίδρυσης του νέου κράτους, προσπαθούσαν μέσα από τις διάφορες μορφές τέχνης να βγάλουν προς τα έξω, στις χώρες της Δύσης, κάτι που να παραπέμπει στο αρχαίο ελληνικό μεγαλείο των προγόνων τους, θέλοντας να δείξουν ότι είναι οι γνήσιοι συνεχιστές τους, έστω και μετά από 400 χρόνια σκλαβιάς. Αν στην ζωγραφική η τάση αυτή εκφράστηκε μέσα από τον Ακαδημαϊσμό, στην αρχιτεκτονική το ρεύμα που την εξέφρασε ήταν ο νεοκλασικισμός, αυτό που εμείς ονομάζουμε σήμερα νεοκλασική αρχιτεκτονική η οποία με την σειρά της στην Πάτρα αποτυπώνει την άνοδο της αστικής τάξης και την οικονομική ακμή της πόλης, κυρίως μέσα από το εμπόριο του λεγόμενου “μαύρου χρυσού”, της σταφίδας, ένα προϊόν που αποτέλεσε στα τέλη του 19ου αιώνα την βασική εξαγωγή της χώρας σε όλη την Ευρώπη.

 

 

Τα περισσότερα έχουν εγκαταλειφθεί

Η παρουσία λοιπόν των νεοκλασικών ακινήτων στην Πάτρα δεν εκφράζουν απλά και μόνο την πολιτιστική ταυτότητα της πόλης, αλλά αποτυπώνουν σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό την ίδια την ιστορία της. Τι γίνεται όμως με αυτά τα ελάχιστα δείγματα που έχουν απομείνει στην Πάτρα από αυτή την πολιτιστική κληρονομιά; “Τα περισσότερα έχουν εγκαταλειφθεί και βρίσκονται μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, ενώ αρκετά από αυτά είναι πλέον σχεδόν ετοιμόρροπα. Κάποια από τα ακίνητα αυτά ανακαινίστηκαν και έδειξαν, δίνοντας ένα άλλο ύφος στην περιοχή τους και αναβαθμίζοντας αισθητικά τις γειτονιές τους. Όμως αυτά είναι ελάχιστα σε σύγκριση με τον συνολικό τους αριθμό”. Σύμφωνα με τον κ. Πανταζόπουλο η βασική αιτία της κατάστασης αυτής δεν είναι μόνο η οικονομική κρίση και τα κονδύλια που πλέον δεν υπάρχουν για την συντήρηση τους. Η βασική αιτία είναι η αδιαφορία των ιδιοκτητών τους και απόδειξη πάνω σε αυτό μπορεί να βρει κάποιος, εφόσον ψάξει το που ανήκουν.

 

Αδιαφορούν φορείς και ιδιώτες

“Σας πληροφορώ ότι πολλά από αυτά δεν ανήκουν σε ιδιώτες, αλλά σε διάφορους φορείς της πόλης και του κράτους. Αυτά που ανήκουν στους φορείς είναι σε ακόμα χειρότερη κατάσταση από τα άλλα που ανήκουν σε ιδιώτες. Αυτό από μόνο του είναι απαράδεκτο ως γεγονός και επιβεβαιώνει ότι η κατάσταση των κτιρίων έχει να κάνει κυρίως με την αδιαφορία που έχουμε δείξει ως πόλη για την διάσωση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Πρέπει η πολιτεία αφού αποφάσισε επιτέλους να προχωρήσει σε διευκολύνσεις να πιέσει τόσο τους φορείς, όσο και τους ιδιώτες προς μία τέτοια κατεύθυνση” λέει ο κ. Πανταζόπουλος.

 

 Υπάρχει η τεχνογνωσία για... θαύματα

Όπως τονίζει ο πρόεδρος του ΣΑΝΑ η πρόταση του ΤΕΕ για το θέμα των νεοκλασικών ακινήτων κινείται προς την σωστή κατεύθυνση και θα πρέπει να εξεταστεί από την πολιτεία, ενώ οι φορείς με δεδομένο ότι κάποια από τα νεοκλασικά ακίνητα ανήκουν σε δύο ή και σε τρεις από αυτούς, χρειάζεται να συνεργαστούν μεταξύ τους. “Οι αρχιτέκτονες, οι μηχανικοί και γενικότερα ο κατασκευαστικός κλάδος έχει πάρει πλέον εξιδεικευμένη τεχνογνωσία πάνω στην συντήρηση και στην αναβάθμιση των νεοκλασικών ακινήτων και εφόσον υπάρξει η ανάλογη διάθεση από τους ιδιοκτήτες, από τους φορείς και γενικότερα από την ίδια την πόλη, θα μπορούσαν να κάνουν σημαντικά πράγματα που όχι μόνο θα έσωζαν τα κτίρια αυτά από την φθορά και την κατεδάφιση, αλλά θα άλλαζαν αισθητικά, μέσα από τις ανακαινίσεις και τις συντηρήσεις την εικόνα ολόκληρων γειτονιών και κατά προέκταση της ίδιας της Πάτρας¨.